Công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công ở tỉnh Quảng Trị

 

                                                               ThS.Lê Thị Tường Anh
                                                  Khoa Xây dựng Đảng, Nhà nước và Pháp luật

 
      Công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng luôn được Đảng bộ, chính quyền và các tầng lớp nhân dân tỉnh Quảng Trị quan tâm, chung sức đồng lòng. Điều này đã và đang góp phần xoa dịu những hy sinh, mất mát của những người có công, những thân nhân hiến dâng máu xương và cuộc sống cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng Tổ quốc.
      Trải qua cuộc chiến tranh tàn khốc, Quảng Trị là vùng đất gánh chịu hậu quả hết sức nặng nề. Mảnh đất này, nơi yên nghỉ của các anh hùng liệt sĩ tại 72 nghĩa trang liệt sĩ, trong đó có 2 nghĩa trang lớn cấp quốc gia là Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn và Nghĩa trang Liệt sĩ Đường 9. Tính đến tháng 7/2023 toàn tỉnh có trên 120.000  người có công với cách mạng đã được xác nhận, trong đó có 2.857 Bà mẹ Việt Nam anh hùng; 19.204 liệt sĩ; 12.128 thương binh và người hưởng chính sách như thương binh; 3.089 bệnh binh; 14.364 người có công giúp đỡ cách mạng; 5.105 người tham gia hoạt động kháng chiến bị phơi nhiễm chất độc hoá học; 59.675 người được tặng thưởng Huân, Huy chương kháng chiến. Tổng số người có công cách mạng và thân nhân được hưởng chế độ trợ cấp ưu đãi hàng tháng là 17.124 người.[1]
      Thực hiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng ngày 09/12/2020 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và các thông tư hướng dẫn của các bộ, ngành liên quan. UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Kế hoạch số 96/KH-UBND ngày 23/5/2022 và các văn bản khác triển khai thực hiện Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Trong giai đoạn 2020-2023 toàn tỉnh đã giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ cho 4.256 trường hợp; cấp lại Bằng Tổ quốc ghi công cho 389 gia đình liệt sĩ; giải quyết chế độ trợ cấp mai táng phí khi người có công từ trần cho 1.761 hồ sơ. Đến nay qua công tác khảo sát, thống kê, toàn tỉnh có 41.495/42.292 hộ gia đình người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư nơi cư trú, đạt 98,12%. Các hoạt động đền ơn đáp nghĩa và chăm sóc người có công tiếp tục được quan tâm, đạt kết quả cao. Giai đoạn 2020-2023, toàn tỉnh đã huy động được 17.918 triệu đồng, hỗ trợ xây mới 437 nhà ở và sửa chữa 152 nhà ở cho gia đình người có công cách mạng. Hoạt động thăm hỏi, động viên người có công và gia đình người có công được thực hiện thường xuyên vào các dịp lễ, tết, Ngày Thương binh liệt sĩ theo quy định. Bên cạnh đó, tỉnh đã vinh dự đón tiếp, tổ chức phục vụ lễ viếng cho 10.256 đoàn với 153.268 lượt người đến thăm viếng, tri ân các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn và Đường 9; hàng ngàn lượt người đến viếng, tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ cấp huyện, cấp xã. Tổ chức đón tiếp, phục vụ chu đáo, tận tình cho 2.027 gia đình với 6.266 lượt thân nhân liệt sĩ đi thăm viếng, tìm kiếm, cất bốc, di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê an táng.[2]
      Có thể khẳng định rằng, sự quan tâm, chăm lo, thực hiện tốt chính sách đối với những người có công với cách mạng là chủ trương và việc làm nhất quán, thường xuyên của Đảng bộ tỉnh Quảng Trị. Công tác đền ơn đáp nghĩa, uống nước nhớ nguồn đã được các cơ quan, đơn vị, địa phương tích cực tham gia và thực sự trở thành phong trào toàn dân chung tay chăm lo đối với người có công. Các gia đình chính sách đã có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư nơi cư trú. Bên cạnh những cố gắng và kết quả đạt được, công tác thương binh liệt sĩ và người có công với cách mạng ở tỉnh Quảng Trị còn một số hạn chế, vướng mắc cần được khắc phục, đó là: do điều kiện chiến tranh, một số hồ sơ lưu trữ ở nhiều địa phương bị thất lạc, vì vậy việc xác nhận để xét hưởng chế độ đối với người có công còn gặp không ít khó khăn. Ở một số cơ sở xã, phường, nhất là các xã nghèo, việc chăm lo đời sống, hỗ trợ nhà ở, giải quyết việc làm cho con em các gia đình thương binh, liệt sĩ, các đối tượng chính sách và gia đình người có công còn nhiều khó khăn.
      Từ thực tiễn công tác chăm sóc thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công cách mạng trong thời gian qua ở tỉnh Quảng Trị, có thể rút ra một số kinh nghiệm bước đầu như sau:
      Một là, các cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể các cấp cần đặc biệt quan tâm làm tốt công tác vận động, giáo dục đạo lý truyền thống uống nước nhớ nguồn; làm cho mọi người hiểu rõ tầm quan trọng, ý nghĩa chính trị, xã hội và đạo lý của việc thực hiện công tác ưu đãi, chăm sóc thương binh, liệt sĩ và người có công; thực hiện công tác này với phát triển kinh tế - xã hội bằng tất cả trách nhiệm và tình cảm của mình.
      Hai là, tiếp tục thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục và đẩy mạnh xã hội hoá công tác chăm sóc người có công, làm cho mọi người nâng cao nhận thức và trách nhiệm; xác định rõ thực hiện tốt công tác này là nghĩa cử cao đẹp của mỗi công dân và của toàn xã hội. Tiếp tục phát động sâu rộng, vững chắc phong trào đền ơn đáp nghĩa, các phong trào tình nghĩa để có thêm nguồn lực chăm sóc tốt hơn đời sống các gia đình chính sách, đồng thời qua đó tiếp tục giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ.
      Ba là, tập trung nguồn lực giúp đỡ các gia đình chính sách còn nhiều khó khăn, cải thiện cuộc sống một cách thiệt thực, bền vững như quan tâm đến dạy nghề, tạo việc làm, giúp đỡ phát triển sản xuất kinh doanh. Chăm lo giáo dục, đào tạo cho con em thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công để tiếp nối truyền thống ông, cha ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tập trung tuyên truyền về những tấm gương thương binh, gia đình liệt sĩ tiêu biểu trong  lao động, học tập, làm kinh tế và hoạt động văn hoá, xã hội.
      Sự quan tâm, động viên thường xuyên, kịp thời của cộng đồng đối với người có công, đặc biệt là các thương binh, gia đình liệt sĩ là hết sức cần thiết, góp phần làm vơi đi những đau thương, mất mát, tạo điều kiện để họ vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống. Để đền đáp xứng đáng với sự hy sinh lớn lao của hàng triệu thương binh, liệt sĩ, trách nhiệm của mỗi chúng ta phải làm tốt hơn nữa, thường xuyên hơn nữa công tác chăm sóc thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công, góp phần xây đắp những giá trị cao đẹp trong đời sống tinh thần của xã hội./.
      Tài liệu tham khảo:
      1. Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020
      2. Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng
      3. Báo cáo số 63/BC-HĐND  ngày 30/11/2023 của HĐND tỉnh Quảng Trị về kết quả thực hiện chính sách người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2020-2023.
 
 

---