TRƯỜNG CHÍNH TRỊ LÊ DUẨN
Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa sau thực hiện chính quyền địa phương hai cấp ở tỉnh Quảng Trị
| ThS. Nguyễn Hải Lý Khoa Lý luận cơ sở |
Tóm tắt: Từ ngày 01/7/2025, chính quyền địa phương tỉnh Quảng Trị đi vào hoạt động theo mô hình 2 cấp. Bước đầu thực hiện chủ trương này đã mang lại nhiều thuận lợi song cũng đặt ra không ít những thách thức cần giải quyết. Để đảm bảo bộ máy vận hành “thông suốt” và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu đang đặt ra trong tình hình mới thì công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là một nội dung rất quan trọng quyết định sự thành công của chủ trương này. Đây không chỉ là việc cập nhật kiến thức, mà còn là một quá trình chuẩn hóa và hiện đại hóa toàn diện cán bộ, công chức, viên chức.
Từ khóa: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cả nước nói chung và tại tỉnh Quảng Trị nói riêng là một bước đột phá trong công cuộc cải cách hành chính. Bước đi này không chỉ mở ra cơ hội tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, mà còn tạo ra những thách thức lớn, đặc biệt là về vấn đề nguồn nhân lực. Chính trong bối cảnh này, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trở thành một nhiệm vụ cấp bách; là nội dung góp phần quan trọng quyết định sự thành bại của chủ trương lớn này.
Điều cốt lõi của quá trình hợp nhất các đơn vị hành chính cấp xã và cấp huyện không chỉ đơn thuần là thay đổi địa giới mà còn là một cuộc “đại phẫu” về tổ chức và nhân sự. Điều này vừa mang lại những thuận lợi lớn, vừa đặt ra nhiều thách thức mới đối với đội ngũ cán bộ, công chức.
Về thuận lợi
Một là, số đơn vị hành chính giảm và quản lý hành chính chủ động hơn
Thực hiện Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị, từ ngày 01/7/2025, tỉnh Quảng Trị (mới) có diện tích tự nhiên 12.700 km2 và quy mô dân số 1.870.845 người; sắp xếp từ 264 xã, phường, thị trấn còn 78 phường, xã, đặc khu (08 phường, 69 xã, 01 đặc khu), giảm 186 cấp xã (đạt 70,45%)1. Như vậy, vấn đề xã lớn, xã bé, huyện nhỏ, huyện to đã không còn. Giờ đây xã, phường, đặc khu không còn là cấp thừa hành, quản lý hành chính một cách thụ động mà được tạo sự chủ động theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Hai là, số lượng cán bộ, công chức, viên chức giảm
Sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng cán bộ, công chức giảm 1/3 so với trước và những người còn lại là những người có năng lực và trẻ. Cụ thể: Trước sáp nhập, tỉnh Quảng Bình có số lượng cán bộ, công chức, viên chức (khối chính quyền): 26.743 người; tỉnh Quảng Trị (cũ) có 22.096 người tổng 46.647 biên chế. Sau khi thực hiện chính quyền hai cấp tỉnh Quảng Trị (mới) hiện tổng số biên chế giao khối chính quyền của tỉnh mới (44.024 biên chế) giảm 2.623 biên chế so với tổng số biên chế của 02 tỉnh trước khi sắp xếp2.
Ba là, các đầu mối công việc được giải quyết nhanh chóng hơn, trực tiếp, không qua khâu trung gian.
Ở cấp tỉnh, việc sắp xếp đã giảm gần một nửa số lượng cơ quan chuyên môn và đầu mối bên trong, đảm bảo sự tinh gọn theo quy định mới:
Từ khóa: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức
Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cả nước nói chung và tại tỉnh Quảng Trị nói riêng là một bước đột phá trong công cuộc cải cách hành chính. Bước đi này không chỉ mở ra cơ hội tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, mà còn tạo ra những thách thức lớn, đặc biệt là về vấn đề nguồn nhân lực. Chính trong bối cảnh này, công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trở thành một nhiệm vụ cấp bách; là nội dung góp phần quan trọng quyết định sự thành bại của chủ trương lớn này.
Điều cốt lõi của quá trình hợp nhất các đơn vị hành chính cấp xã và cấp huyện không chỉ đơn thuần là thay đổi địa giới mà còn là một cuộc “đại phẫu” về tổ chức và nhân sự. Điều này vừa mang lại những thuận lợi lớn, vừa đặt ra nhiều thách thức mới đối với đội ngũ cán bộ, công chức.
Về thuận lợi
Một là, số đơn vị hành chính giảm và quản lý hành chính chủ động hơn
Thực hiện Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị, từ ngày 01/7/2025, tỉnh Quảng Trị (mới) có diện tích tự nhiên 12.700 km2 và quy mô dân số 1.870.845 người; sắp xếp từ 264 xã, phường, thị trấn còn 78 phường, xã, đặc khu (08 phường, 69 xã, 01 đặc khu), giảm 186 cấp xã (đạt 70,45%)1. Như vậy, vấn đề xã lớn, xã bé, huyện nhỏ, huyện to đã không còn. Giờ đây xã, phường, đặc khu không còn là cấp thừa hành, quản lý hành chính một cách thụ động mà được tạo sự chủ động theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Hai là, số lượng cán bộ, công chức, viên chức giảm
Sau sắp xếp đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng cán bộ, công chức giảm 1/3 so với trước và những người còn lại là những người có năng lực và trẻ. Cụ thể: Trước sáp nhập, tỉnh Quảng Bình có số lượng cán bộ, công chức, viên chức (khối chính quyền): 26.743 người; tỉnh Quảng Trị (cũ) có 22.096 người tổng 46.647 biên chế. Sau khi thực hiện chính quyền hai cấp tỉnh Quảng Trị (mới) hiện tổng số biên chế giao khối chính quyền của tỉnh mới (44.024 biên chế) giảm 2.623 biên chế so với tổng số biên chế của 02 tỉnh trước khi sắp xếp2.
Ba là, các đầu mối công việc được giải quyết nhanh chóng hơn, trực tiếp, không qua khâu trung gian.
Ở cấp tỉnh, việc sắp xếp đã giảm gần một nửa số lượng cơ quan chuyên môn và đầu mối bên trong, đảm bảo sự tinh gọn theo quy định mới:
| Loại hình tổ chức | Số lượng ban đầu | Sau tinh giản | Tỷ lệ (%) |
| Cơ quan chuyên môn thuộc UBND | 27 cơ quan | 14 cơ quan | 48,14 |
| Tổ chức hành chính khác (như BQL KKT, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND) | 04 tổ chức | 02 tổ chức | 50 |
| Tổ chức bên trong cơ quan chuyên môn | 203 tổ chức | 110 tổ chức | 45,81 |
(Nguồn: Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị tính đến 15/9/20253)
Đối với đơn vị sự nghiệp công lập: Công cuộc sắp xếp được triển khai quyết liệt, góp phần giảm chi ngân sách và nâng cao hiệu quả hoạt động. Cụ thể: Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND tỉnh giảm từ 13 đơn vị xuống còn 09 đơn vị, cắt giảm 04 đơn vị, đạt tỷ lệ 30,76%; đơn vị sự nghiệp thuộc sở, ban, ngành cấp tỉnh giảm từ 214 đơn vị xuống còn 193 đơn vị, cắt giảm 21 đơn vị, đạt tỷ lệ 9,81%4.
Ở cấp xã, có thể thấy những công việc, vấn đề của địa phương trước đây hiện nay đã được giao về cho cấp xã (cụ thể 70 - 80% công việc cấp huyện đã chuyển giao về cấp xã). Do đó, mức độ và hiệu quả của công việc được giải quyết nhanh chóng, đảm bảo hơn và phù hợp hơn với thực tiễn đặt ra.
Về thách thức, khó khăn
Một là, về năng lực và kinh nghiệm
Khối lượng công việc và phạm vi quản lý của cấp xã tăng lên đáng kể (tăng quy mô dân số và diện tích). Cụ thể: Một cán bộ trước đây chỉ phụ trách công việc của một xã với vài nghìn dân, nay phải quản lý một địa bàn rộng hơn nhiều, với dân số có thể lên đến hàng chục nghìn người (như Đồng Hới, Nam Đông Hà, Hoàn Lão…). Điều này đòi hỏi họ phải xử lý một lượng công việc lớn, từ giải quyết thủ tục hành chính, quản lý an ninh trật tự, đến giám sát các dự án kinh tế - xã hội. Chưa kể đến, cán bộ còn phải đối mặt với nhiều loại vấn đề phức tạp hơn, từ tranh chấp đất đai, ô nhiễm môi trường, đến các vấn đề an sinh xã hội phát sinh…
Ngoài ra, khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp thì yêu cầu đối với cán bộ về năng lực chuyên môn và kỹ năng mới cao hơn. (1) Năng lực tổng hợp, phân tích: Trước đây, cán bộ có thể chỉ cần xử lý công việc riêng lẻ theo chuyên môn. Sau sáp nhập, họ cần có khả năng tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn, phân tích và đưa ra quyết định phù hợp với tình hình chung của cả địa bàn lớn hơn, phức tạp hơn. (2) Kỹ năng quản lý dự án: Các dự án phát triển cơ sở hạ tầng hoặc kinh tế sau sáp nhập thường có quy mô lớn hơn. Cán bộ cấp xã có thể phải tham gia vào việc quản lý, giám sát các dự án này, một công việc đòi hỏi kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm mà họ có thể chưa có, chưa chuyên sâu. (3) Kỹ năng giao tiếp và giải quyết xung đột: Cán bộ phải làm việc với một cộng đồng đa dạng hơn, có thể có những khác biệt về văn hóa, tập quán từ các xã cũ. Điều này đòi hỏi cán bộ phải có kỹ năng giao tiếp khéo léo và khả năng giải quyết xung đột hiệu quả để duy trì sự đoàn kết và đồng thuận trong khu vực họ quản lý.
Hai là, áp lực và xáo trộn lớn về mặt tâm lý, tư tưởng
Một thực tế cần phải thừa nhận việc đối mặt với một khối lượng công việc lớn và những yêu cầu mới tạo ra áp lực tâm lý không hề nhỏ cho cán bộ, công chức, viên chức hiện nay (như lo lắng bất an về năng lực, cảm thấy quá tải và căng thẳng...). Bên cạnh đó, theo Công văn số 09/CV- BCĐ ngày 30/5/2025 của Ban chỉ đạo sắp xếp chính quyền địa phương các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ “Về định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp”: Trước mắt, giữ nguyên số lượng biên chế cán bộ, công chức của cấp huyện, cấp xã hiện có để bố trí làm việc tại cấp xã và thực hiện việc rà soát, tinh giản biên chế đối với cán bộ, công chức cấp xã không đủ tiêu chuẩn theo quy định nhằm cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm trong thời hạn 05 năm cơ bản theo đúng quy định của Chính phủ. Và dự kiến định hướng tạm thời về bố trí khung biên chế của một chính quyền cấp xã khoảng 32 biên chế (không bao gồm biên chế khối đảng, đoàn thể và không bao gồm biên chế của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã). Chính điều này, đã tạo một tâm lý nặng nề, bất an cho cán bộ, công chức.
Bên cạnh đó, sau sáp nhập tổng số nhiệm vụ của chính quyền cấp xã mới là 1.065 nhiệm vụ (trung bình mỗi công chức đảm nhận hơn 35 nhiệm vụ); trong khi UBND cấp xã chỉ có 03 phòng chuyên môn, cơ cấu 1 phòng chuyên môn chỉ có 06 người làm việc đã bao gồm 02 lãnh đạo phòng, mỗi công chức phải đảm nhận số đầu mối nhiệm vụ công việc của 1 đến 2 sở, ban, ngành. Dẫn đến thực tế phải bố trí kiêm nhiệm rất nhiều lĩnh vực, mảng công việc, không đúng chuyên môn đào tạo, nên không có tính chuyên sâu trong xử lý, giải quyết công việc dẫn đến tâm lý lo lắng, e ngại trong giải quyết vấn đề của cán bộ, công chức (một số lĩnh vực như: Tài chính - Kế toán, ngân sách, chuyển đổi số, y tế, giao thông, xây dựng, giáo dục… đòi hỏi phải có trình độ đào tạo chuyên ngành riêng biệt).
Ngoài ra, sau sáp nhập một số cán bộ có thể phải di chuyển đến địa điểm làm việc mới xa hơn, làm quen với đồng nghiệp mới và quy trình công việc mới, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc mới... Điều này phần nào ảnh hưởng đến tâm tư, nguyện vọng và tinh thần làm việc của cán bộ, công chức, viên chức.
Từ những thách thức, hạn chế nêu trên đặt ra những yêu cầu cần được giải quyết đối với từng cấp và từng đơn vị chuyên môn phụ trách. Cụ thể: (1) Giải quyết “khoảng trống” về năng lực và kinh nghiệm của cán bộ, công chức, viên chức; (2) Hóa giải áp lực tâm lý và tạo động lực làm việc đối với đội ngũ cán bộ, công chức; (3) Đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống từ Trung ương đến cơ sở.
Để giải quyết những vấn đề nêu trên, cần có sự phối hợp đồng bộ và toàn diện từ nhiều cấp, từ cấp tỉnh đến từng cán bộ cơ sở. Trên cơ sở thực trạng, đề xuất một số giải pháp như sau:
Thứ nhất, đối với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị
Xây dựng một kế hoạch tổng thể, có lộ trình rõ ràng để đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã sau sáp nhập (kế hoạch này cần xác định rõ đối tượng cụ thể, nội dung và kinh phí thực hiện đối với từng hình thức đào tạo, bồi dưỡng).
Bố trí ngân sách đầy đủ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng và hoàn thiện cơ sở vật chất hiện đại đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích, hỗ trợ cán bộ tham gia các khóa học nâng cao và các khóa học liên quan đến công nghệ số, số hóa, chuyển đổi số…
Theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị ban hành, “về đột phá về phát triển giáo dục và đào tạo” cần thống nhất và thực hiện chủ trương một đầu mối trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh. Đồng thời, giao Trường Chính trị Lê Duẩn xây dựng thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh để thực hiện tốt hơn và hiệu quả hơn Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về việc đào tạo, bồi dưỡng. Giao Trường Chính trị Lê Duẩn xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng mới (như các khóa bồi dưỡng chuyên môn về vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; các khóa đào tạo về kỹ năng xử lý, phân tích liên ngành; …) đáp ứng yêu cầu thực hiện chính quyền 2 cấp trong tình hình mới.
Thứ hai, đối với Trường Chính trị Lê Duẩn
Trên cơ sở chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Quảng Trị, Nhà trường cần xây các chương trình đào tạo, bồi dưỡng và cập nhật các kiến thức mới liên quan đến các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước giành cho tất cả các đối tượng học viên dựa trên các văn bản, Hướng dẫn chỉ đạo của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Nghị định số 171 của Chính phủ,…
Chuẩn hóa nội dung đào tạo: “Học” phải đi đôi với “Hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn”, “nhà trường gắn liền với xã hội”. Trên cơ sở chỉ đạo của Tỉnh ủy nhằm đáp ứng yêu cầu đặt ra theo Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ, việc đào tạo, bồi dưỡng phải căn cứ vào vị trí việc làm gắn với công tác sử dụng, quản lý công chức phù hợp với kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và nhu cầu xây dựng, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao của cơ quan, đơn vị thì Nhà trường cần xây dựng nội dung chương trình, tài liệu mới để đáp ứng các khóa học. Yêu cầu nội dung phải bảo đảm kết hợp giữa lý luận và thực tiễn; kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng thực hành; tích hợp, lồng ghép các chương trình bồi dưỡng có nội dung tương đồng, không trùng lặp; tăng cường các nội dung, kiến thức mới về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kỹ năng số, công nghệ số. Đồng thời, cần xây dựng các chương trình bồi dưỡng chuyên biệt, bám sát thực tiễn mới (như quản lý tổng hợp, phát triển kinh tế - xã hội và các kiến thức chuyên môn liên ngành; quản lý hành chính công, kỹ năng lãnh đạo quản lý trong giai đoạn 4.0; …)
Ngoài ra, Nhà trường cần đa dạng các hình thức đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức và viên chức. Đặc biệt, trong xu thế hiện nay, đối với các hình thức đào tạo cần cụ thể hóa các loại hình như đào tạo Trung cấp lý luận chính trị; đào tạo Kỹ năng xử lý văn bản trên môi trường số; đào tạo theo vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp…. Đối với hình thức bồi dưỡng có thể ưu tiên lựa chọn phương thức trực tuyến, thời gian học có thể linh hoạt vào các buổi cuối tuần hoặc buổi tối các ngày trong tuần. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tạo sự linh hoạt cho người học.
Thứ ba, đối với Chính quyền địa phương cấp xã
Tiếp tục xây dựng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các vị trí theo các tiêu chí nhằm sàng lọc và nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viên chức.
Căn theo Công văn số 09/CV- BCĐ ngày 30/5/2025 của Ban chỉ đạo sắp xếp chính quyền địa phương các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ “về định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp” thì Chính quyền địa phương cấp xã cần nghiên cứu kỹ năng lực, kinh nghiệm của từng cán bộ để phân công nhiệm vụ phù hợp, tránh tình trạng quá tải hoặc lãng phí nguồn lực. Đồng thời, cần theo dõi và có ý kiến đối với cán bộ thuộc phạm vi quản lý, giám sát của mình không hoàn thành nhiệm vụ để lựa chọn cán bộ “vừa hồng vừa chuyên” đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trên cơ sở sàng lọc cán bộ, công chức, viên chức yêu cầu lãnh đạo cấp xã đề xuất các loại hình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp đối với vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp của cán bộ, công chức, viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế mà địa phương đang gặp khó khăn khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Ngoài ra, lãnh đạo địa phương cần tạo môi trường làm việc cởi mở, chuyên nghiệp, khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới trong công việc. Đồng thời, sự cần thiết phải tạo điều kiện cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Kịp thời biểu dương, khen thưởng những cán bộ có thành tích xuất sắc và đặc biệt cần gắn kết quả đào tạo với tiêu chí đánh giá và sử dụng cán bộ (ưu tiên bổ nhiệm, quy hoạch…). Những vấn đề trên mục đích nhằm tạo động lực mạnh mẽ để cán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm về tự nghiên cứu, tự học tập và lựa chọn chương trình bồi dưỡng theo yêu cầu vị trí việc làm.
Thứ tư, đối với trách nhiệm mỗi cán bộ, công chức, viên chức
Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn kỹ năng của mình. Cụ thể: mỗi cán bộ cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tự học, tự bồi dưỡng; chủ động tìm hiểu các thông tin liên quan chuyên môn, nghiệp vụ; tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng do cấp trên tổ chức; chủ động đề xuất mong muốn được đào tạo, bồi dưỡng các kỹ năng bản thân còn yếu và thiếu. Đây là yếu tố quyết định đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của mỗi cá nhân.
Mỗi cá nhân cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới tư duy. Cụ thể: Tích cực, chủ động trong công việc; vượt qua tâm lý “ngại thay đổi”, sẵn sàng chấp nhận những thách thức mới, hành trình mới. Đồng thời, nâng cao tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ đồng nghiệp, đặc biệt là những người đến từ địa phương khác.
Tóm lại, việc chuẩn hóa và hiện đại hóa công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức không chỉ là nhiệm vụ đơn thuần mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo sự vận hành thông suốt và hiệu quả của chính quyền địa phương sau sáp nhập. Để biến thách thức thành cơ hội, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, từ việc xây dựng chính sách đến việc đầu tư nguồn lực. Quan trọng hơn hết, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nâng cao ý thức tự học, tự bồi dưỡng, xem đó là trách nhiệm và cơ hội để phát triển bản thân. Có như vậy, chúng ta mới có thể xây dựng được một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới./.
Tài liệu tham khảo:
(1),(2). Sở Nội vụ, Báo cáo số 117/BC-SNV, ngày 30/09/2025, Vận hành chính quyền địa phương hai cấp ở tỉnh Quảng Trị: Kết quả bước đầu và những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới;
(3). Chính phủ, Nghị định số 171/2025/NĐ-CP, ngày 30/6/2025, về Quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức;
(4). Chính phủ, Nghị định số 89/2021/NĐ-CP ngày 18/10/2021 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 101/2017/NĐ-CP về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức;
(5). Ủy ban thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị;
(6). Ban chỉ đạo sắp xếp ĐVHC các cấp và xây dựng mô hình tổ chức CQĐP 2 cấp của Chính phủ, Công văn số 09/CV- BCĐ ngày 30/5/2025 về định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp;
(7). Bộ Chính trị, Nghị quyết số 71-NQ/TW ban hành ngày 22/8/2025, về đột phá về phát triển giáo dục và đào tạo.
Ở cấp xã, có thể thấy những công việc, vấn đề của địa phương trước đây hiện nay đã được giao về cho cấp xã (cụ thể 70 - 80% công việc cấp huyện đã chuyển giao về cấp xã). Do đó, mức độ và hiệu quả của công việc được giải quyết nhanh chóng, đảm bảo hơn và phù hợp hơn với thực tiễn đặt ra.
Về thách thức, khó khăn
Một là, về năng lực và kinh nghiệm
Khối lượng công việc và phạm vi quản lý của cấp xã tăng lên đáng kể (tăng quy mô dân số và diện tích). Cụ thể: Một cán bộ trước đây chỉ phụ trách công việc của một xã với vài nghìn dân, nay phải quản lý một địa bàn rộng hơn nhiều, với dân số có thể lên đến hàng chục nghìn người (như Đồng Hới, Nam Đông Hà, Hoàn Lão…). Điều này đòi hỏi họ phải xử lý một lượng công việc lớn, từ giải quyết thủ tục hành chính, quản lý an ninh trật tự, đến giám sát các dự án kinh tế - xã hội. Chưa kể đến, cán bộ còn phải đối mặt với nhiều loại vấn đề phức tạp hơn, từ tranh chấp đất đai, ô nhiễm môi trường, đến các vấn đề an sinh xã hội phát sinh…
Ngoài ra, khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp thì yêu cầu đối với cán bộ về năng lực chuyên môn và kỹ năng mới cao hơn. (1) Năng lực tổng hợp, phân tích: Trước đây, cán bộ có thể chỉ cần xử lý công việc riêng lẻ theo chuyên môn. Sau sáp nhập, họ cần có khả năng tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn, phân tích và đưa ra quyết định phù hợp với tình hình chung của cả địa bàn lớn hơn, phức tạp hơn. (2) Kỹ năng quản lý dự án: Các dự án phát triển cơ sở hạ tầng hoặc kinh tế sau sáp nhập thường có quy mô lớn hơn. Cán bộ cấp xã có thể phải tham gia vào việc quản lý, giám sát các dự án này, một công việc đòi hỏi kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm mà họ có thể chưa có, chưa chuyên sâu. (3) Kỹ năng giao tiếp và giải quyết xung đột: Cán bộ phải làm việc với một cộng đồng đa dạng hơn, có thể có những khác biệt về văn hóa, tập quán từ các xã cũ. Điều này đòi hỏi cán bộ phải có kỹ năng giao tiếp khéo léo và khả năng giải quyết xung đột hiệu quả để duy trì sự đoàn kết và đồng thuận trong khu vực họ quản lý.
Hai là, áp lực và xáo trộn lớn về mặt tâm lý, tư tưởng
Một thực tế cần phải thừa nhận việc đối mặt với một khối lượng công việc lớn và những yêu cầu mới tạo ra áp lực tâm lý không hề nhỏ cho cán bộ, công chức, viên chức hiện nay (như lo lắng bất an về năng lực, cảm thấy quá tải và căng thẳng...). Bên cạnh đó, theo Công văn số 09/CV- BCĐ ngày 30/5/2025 của Ban chỉ đạo sắp xếp chính quyền địa phương các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ “Về định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp”: Trước mắt, giữ nguyên số lượng biên chế cán bộ, công chức của cấp huyện, cấp xã hiện có để bố trí làm việc tại cấp xã và thực hiện việc rà soát, tinh giản biên chế đối với cán bộ, công chức cấp xã không đủ tiêu chuẩn theo quy định nhằm cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, bảo đảm trong thời hạn 05 năm cơ bản theo đúng quy định của Chính phủ. Và dự kiến định hướng tạm thời về bố trí khung biên chế của một chính quyền cấp xã khoảng 32 biên chế (không bao gồm biên chế khối đảng, đoàn thể và không bao gồm biên chế của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã). Chính điều này, đã tạo một tâm lý nặng nề, bất an cho cán bộ, công chức.
Bên cạnh đó, sau sáp nhập tổng số nhiệm vụ của chính quyền cấp xã mới là 1.065 nhiệm vụ (trung bình mỗi công chức đảm nhận hơn 35 nhiệm vụ); trong khi UBND cấp xã chỉ có 03 phòng chuyên môn, cơ cấu 1 phòng chuyên môn chỉ có 06 người làm việc đã bao gồm 02 lãnh đạo phòng, mỗi công chức phải đảm nhận số đầu mối nhiệm vụ công việc của 1 đến 2 sở, ban, ngành. Dẫn đến thực tế phải bố trí kiêm nhiệm rất nhiều lĩnh vực, mảng công việc, không đúng chuyên môn đào tạo, nên không có tính chuyên sâu trong xử lý, giải quyết công việc dẫn đến tâm lý lo lắng, e ngại trong giải quyết vấn đề của cán bộ, công chức (một số lĩnh vực như: Tài chính - Kế toán, ngân sách, chuyển đổi số, y tế, giao thông, xây dựng, giáo dục… đòi hỏi phải có trình độ đào tạo chuyên ngành riêng biệt).
Ngoài ra, sau sáp nhập một số cán bộ có thể phải di chuyển đến địa điểm làm việc mới xa hơn, làm quen với đồng nghiệp mới và quy trình công việc mới, cơ sở vật chất, điều kiện làm việc mới... Điều này phần nào ảnh hưởng đến tâm tư, nguyện vọng và tinh thần làm việc của cán bộ, công chức, viên chức.
Từ những thách thức, hạn chế nêu trên đặt ra những yêu cầu cần được giải quyết đối với từng cấp và từng đơn vị chuyên môn phụ trách. Cụ thể: (1) Giải quyết “khoảng trống” về năng lực và kinh nghiệm của cán bộ, công chức, viên chức; (2) Hóa giải áp lực tâm lý và tạo động lực làm việc đối với đội ngũ cán bộ, công chức; (3) Đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong hệ thống từ Trung ương đến cơ sở.
Để giải quyết những vấn đề nêu trên, cần có sự phối hợp đồng bộ và toàn diện từ nhiều cấp, từ cấp tỉnh đến từng cán bộ cơ sở. Trên cơ sở thực trạng, đề xuất một số giải pháp như sau:
Thứ nhất, đối với Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị
Xây dựng một kế hoạch tổng thể, có lộ trình rõ ràng để đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cấp xã sau sáp nhập (kế hoạch này cần xác định rõ đối tượng cụ thể, nội dung và kinh phí thực hiện đối với từng hình thức đào tạo, bồi dưỡng).
Bố trí ngân sách đầy đủ cho công tác đào tạo, bồi dưỡng và hoàn thiện cơ sở vật chất hiện đại đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích, hỗ trợ cán bộ tham gia các khóa học nâng cao và các khóa học liên quan đến công nghệ số, số hóa, chuyển đổi số…
Theo Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị ban hành, “về đột phá về phát triển giáo dục và đào tạo” cần thống nhất và thực hiện chủ trương một đầu mối trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh. Đồng thời, giao Trường Chính trị Lê Duẩn xây dựng thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của tỉnh để thực hiện tốt hơn và hiệu quả hơn Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về việc đào tạo, bồi dưỡng. Giao Trường Chính trị Lê Duẩn xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng mới (như các khóa bồi dưỡng chuyên môn về vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; các khóa đào tạo về kỹ năng xử lý, phân tích liên ngành; …) đáp ứng yêu cầu thực hiện chính quyền 2 cấp trong tình hình mới.
Thứ hai, đối với Trường Chính trị Lê Duẩn
Trên cơ sở chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Quảng Trị, Nhà trường cần xây các chương trình đào tạo, bồi dưỡng và cập nhật các kiến thức mới liên quan đến các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước giành cho tất cả các đối tượng học viên dựa trên các văn bản, Hướng dẫn chỉ đạo của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Nghị định số 171 của Chính phủ,…
Chuẩn hóa nội dung đào tạo: “Học” phải đi đôi với “Hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn”, “nhà trường gắn liền với xã hội”. Trên cơ sở chỉ đạo của Tỉnh ủy nhằm đáp ứng yêu cầu đặt ra theo Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ, việc đào tạo, bồi dưỡng phải căn cứ vào vị trí việc làm gắn với công tác sử dụng, quản lý công chức phù hợp với kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và nhu cầu xây dựng, phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao của cơ quan, đơn vị thì Nhà trường cần xây dựng nội dung chương trình, tài liệu mới để đáp ứng các khóa học. Yêu cầu nội dung phải bảo đảm kết hợp giữa lý luận và thực tiễn; kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng thực hành; tích hợp, lồng ghép các chương trình bồi dưỡng có nội dung tương đồng, không trùng lặp; tăng cường các nội dung, kiến thức mới về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kỹ năng số, công nghệ số. Đồng thời, cần xây dựng các chương trình bồi dưỡng chuyên biệt, bám sát thực tiễn mới (như quản lý tổng hợp, phát triển kinh tế - xã hội và các kiến thức chuyên môn liên ngành; quản lý hành chính công, kỹ năng lãnh đạo quản lý trong giai đoạn 4.0; …)
Ngoài ra, Nhà trường cần đa dạng các hình thức đào tạo, bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức và viên chức. Đặc biệt, trong xu thế hiện nay, đối với các hình thức đào tạo cần cụ thể hóa các loại hình như đào tạo Trung cấp lý luận chính trị; đào tạo Kỹ năng xử lý văn bản trên môi trường số; đào tạo theo vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp…. Đối với hình thức bồi dưỡng có thể ưu tiên lựa chọn phương thức trực tuyến, thời gian học có thể linh hoạt vào các buổi cuối tuần hoặc buổi tối các ngày trong tuần. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí, thời gian mà còn tạo sự linh hoạt cho người học.
Thứ ba, đối với Chính quyền địa phương cấp xã
Tiếp tục xây dựng chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các vị trí theo các tiêu chí nhằm sàng lọc và nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, viên chức.
Căn theo Công văn số 09/CV- BCĐ ngày 30/5/2025 của Ban chỉ đạo sắp xếp chính quyền địa phương các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ “về định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp” thì Chính quyền địa phương cấp xã cần nghiên cứu kỹ năng lực, kinh nghiệm của từng cán bộ để phân công nhiệm vụ phù hợp, tránh tình trạng quá tải hoặc lãng phí nguồn lực. Đồng thời, cần theo dõi và có ý kiến đối với cán bộ thuộc phạm vi quản lý, giám sát của mình không hoàn thành nhiệm vụ để lựa chọn cán bộ “vừa hồng vừa chuyên” đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trên cơ sở sàng lọc cán bộ, công chức, viên chức yêu cầu lãnh đạo cấp xã đề xuất các loại hình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp đối với vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp của cán bộ, công chức, viên chức nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế mà địa phương đang gặp khó khăn khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Ngoài ra, lãnh đạo địa phương cần tạo môi trường làm việc cởi mở, chuyên nghiệp, khuyến khích sự sáng tạo, đổi mới trong công việc. Đồng thời, sự cần thiết phải tạo điều kiện cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Kịp thời biểu dương, khen thưởng những cán bộ có thành tích xuất sắc và đặc biệt cần gắn kết quả đào tạo với tiêu chí đánh giá và sử dụng cán bộ (ưu tiên bổ nhiệm, quy hoạch…). Những vấn đề trên mục đích nhằm tạo động lực mạnh mẽ để cán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm về tự nghiên cứu, tự học tập và lựa chọn chương trình bồi dưỡng theo yêu cầu vị trí việc làm.
Thứ tư, đối với trách nhiệm mỗi cán bộ, công chức, viên chức
Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn kỹ năng của mình. Cụ thể: mỗi cán bộ cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc tự học, tự bồi dưỡng; chủ động tìm hiểu các thông tin liên quan chuyên môn, nghiệp vụ; tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng do cấp trên tổ chức; chủ động đề xuất mong muốn được đào tạo, bồi dưỡng các kỹ năng bản thân còn yếu và thiếu. Đây là yếu tố quyết định đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ của mỗi cá nhân.
Mỗi cá nhân cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới tư duy. Cụ thể: Tích cực, chủ động trong công việc; vượt qua tâm lý “ngại thay đổi”, sẵn sàng chấp nhận những thách thức mới, hành trình mới. Đồng thời, nâng cao tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ đồng nghiệp, đặc biệt là những người đến từ địa phương khác.
Tóm lại, việc chuẩn hóa và hiện đại hóa công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức không chỉ là nhiệm vụ đơn thuần mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo sự vận hành thông suốt và hiệu quả của chính quyền địa phương sau sáp nhập. Để biến thách thức thành cơ hội, cần có sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, từ việc xây dựng chính sách đến việc đầu tư nguồn lực. Quan trọng hơn hết, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần nâng cao ý thức tự học, tự bồi dưỡng, xem đó là trách nhiệm và cơ hội để phát triển bản thân. Có như vậy, chúng ta mới có thể xây dựng được một nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới./.
Tài liệu tham khảo:
(1),(2). Sở Nội vụ, Báo cáo số 117/BC-SNV, ngày 30/09/2025, Vận hành chính quyền địa phương hai cấp ở tỉnh Quảng Trị: Kết quả bước đầu và những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới;
(3). Chính phủ, Nghị định số 171/2025/NĐ-CP, ngày 30/6/2025, về Quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức;
(4). Chính phủ, Nghị định số 89/2021/NĐ-CP ngày 18/10/2021 về Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 101/2017/NĐ-CP về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức;
(5). Ủy ban thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Trị;
(6). Ban chỉ đạo sắp xếp ĐVHC các cấp và xây dựng mô hình tổ chức CQĐP 2 cấp của Chính phủ, Công văn số 09/CV- BCĐ ngày 30/5/2025 về định hướng tạm thời bố trí biên chế khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp;
(7). Bộ Chính trị, Nghị quyết số 71-NQ/TW ban hành ngày 22/8/2025, về đột phá về phát triển giáo dục và đào tạo.
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
Tin ảnh nổi bật
Tuyển sinh
